Categorieën
Leven Lichaamsbeweging Senioren Wellness

Sporten op latere leeftijd: Olga Kotelko

Op sommige mensen lijkt de ouderdom lange tijd geen vat te krijgen. Een van die mensen was Olga Kotelko. Toen zij halverwege de negentig was deed zij nog volop aan wedstrijdatletiek. Ze heeft onder meer recente wereldrecords hoogspringen, verspringen, de 200 meter sprint en mokerwerpen op haar naam staan. In haar eigen leeftijdscategorie weliswaar, maar dat neemt niet weg dat het om formidabele prestaties gaat.

Hoe komt het dat Olga Kotelko toen ze bijna 95 jaar was, in alle opzichten midden in het leven stond, terwijl veel leeftijdgenoten achter een rollator liepen? Wat was het geheim van haar wellness?

Dat sporten en op andere manieren actief bewegen ook op latere leeftijd de gezondheid ten goed komt, is geen nieuws. Lichamelijk actieve mensen gaan het meestal in de loop van de jaren rustiger aandoen om hun spieren en gewrichten te ontzien en omdat hun krachten langzaam afnemen.

Olga Kotelko voelt zich veel jonger dan haar biologische leeftijd
Halverwege de negentig. maar gezond en fit genoeg voor wedstrijdatletiek… What makes Olga run? (bol.com)

Op een of andere manier lijkt het alsof de spiermassa bij Olga Kotelko veel langer intact bleef dan bij de meeste andere mensen. In elk geval blijkt uit medisch onderzoek door artsen van het Montreal Neurological Institute en het McGill University’s Montreal Chest Institute toen ze 91 jaar was, dat haar spiervezels opmerkelijk minder last hadden van de achteruitgang dan bij iemand van boven de 65 jaar te verwachten is.

Hoe verliepen Olga Kotelko’s jeugd en jonge jaren? Verliep haar leven op een bijzondere manier of eerder betrekkelijk gewoon?

De jonge jaren van atleten op leeftijd in het algemeen

Opvallend is dat een relatief groot aantal atleten onder de zeventigplussers pas op latere leeftijd aan wedstrijdsport zijn gaan doen. Terwijl ze in hun jonge jaren druk bezig waren met hun werk en hun gezin, kregen ze pas later tijd voor andere bezigheden zoals wedstrijdsport.

Dat geldt ook voor Olga Kotelko die nu halverwege de negentig het ene na het andere wereldrecord in haar leeftijdsklasse breekt.

De jeugd en jonge jaren van Olga Kotelko

Olga Kotelko werd op 2 maart 1919 geboren op een boerderij in Vonda, een gehucht in de Canadese provincie Saskatchewan. Haar ouders waren immigranten uit de Oekraïne.

Met haar tien andere broers en zussen zorgde ze ’s morgens eerst voor de kippen, de varkens en de koeien voordat ze naar de ruim drie kilometer verderop gelegen school gingen. Olga was de zevende van de elf kinderen en hield erg van balspelletjes, vooral van softbal.

Als ze niet op school zat, was ze aan het bewegen. Op de boerderij is altijd wel iets te doen en ‘gewoon zitten’ is er niet bij.

Dat actief bewegen is ze de rest van haar leven blijven doen. Volgens Bruce Grierson, is dat een van de oorzaken van haar vitaliteit nu. Hij gelooft dat actief in beweging blijven nog belangrijker is dan om aerobisch gezien fit te zijn.

Hij was zo onder de indruk van de sportieve prestaties van Olga Kotelko dat hij haar overhaalde om zich aan allerlei wetenschappelijke onderzoeken te onderwerpen om na te gaan hoe het komt dat zij op zeer hoge leeftijd nog zo gezond en fit is. Het resultaat is een boek dat in januari 2014 uitkwam en nu hard op weg is om een bestseller te worden: What makes Olga run?: the Mystery of the Ninety Something Track Star and What She Can Teach Us about Living Longer, Happier Lives schreef,

De volwassen jaren van Olga Kotelko

Na een opleiding tot onderwijzeres van 1940-1941 ging Kotelko lesgeven in het plaatselijke schooltje (waarin de leerlingen van alle klassen tegelijkertijd in een en hetzelfde lokaaltje les van haar kregen). Ze trouwde op jonge leeftijd met de verkeerde man. In 1957 vluchtte ze, toen ze zwanger was van haar tweede dochter, weg van haar alcoholische echtgenoot.

Ze kwam terecht in Brits Columbia (een provincie in Canada). Daar voedde haar twee kinderen in haar eentje op, terwijl ze overdag werkte en ’s avonds een bacheloropleiding volgde.

Het leven start pas echt na het pensioen

In 1984 ging ze als lerares met pensioen. Toen begon ze weer met het oude geliefde softbalspel van haar jeugd. Fanatiek als ze was, deed ze graag mee aan competities voor senioren.

Toen ze zevenenzeventig jaar was, stelde een teamlid haar voor om met atletiek te beginnen. Zo gezegd, zo gedaan. Ze zocht en vond een plaatselijke coach om haar de beginselen te leren en daarna een trainer die even fanatiek was als zijzelf. In het wedstrijdseizoen trainde ze wel drie maal per week tot wel drie uur achter elkaar.

Rustiger trainen op zeer hoge leeftijd

De laatste jaren deed ze het een stuk rustiger aan. Tijdens de winterstop in het wedstrijdseizoen volg deze drie maal per week een aquafittraining.

Enkele weken voor de start van het wedstrijdseizoen begon ze weer ‘serieus’ te trainen voor de atletiek. Aan het begin van elk jaar koos ze op welk atletiekonderdeel ze zich dat jaar richt in de hoop daarmee nieuwe records voor haar leeftijdsgroep te kunnen breken.

Merkwaardig is dat sinds ze rustiger ging trainen, ze in sommige opzichten nog betere resultaten is gaan halen. Maar het kan ook zijn dat ze de vruchten plukte van haar eerdere zeer intensieve trainingen. Zelf dacht ze dat wat ze deed, voldoende is, aangezien ze het ene wereldrecord na het andere bleef halen.

Volgens Russell Hepple, een wetenschapper verbonden aan de McGill University, die haar uitgebreid heeft onderzocht, leek Olga Kotelko in een aantal opzichten ongeveer dertig jaar jonger dan haar biologische leeftijd.

Wat betekende wedstrijdsport voor Olga Kotelko?

Olga Kotelko deed vooral aan wedstrijdsport omdat ze dat fijn vond.
Begin 2014 zei ze in een interview naar aanleiding van haar sportieve prestaties dat ze op al die medailles trots was, maar wat ze echt geweldig vindt, is dat ze ter gelegenheid van de Vancouver Spelen in 2010 de Olympische fakkel mocht dragen. Zo’n kans krijgt een mens maar een keer in zijn leven.

Ze heeft al meer dan honderden gouden medailles veroverd, maar die geeft ze weg. Want wat zou ze er mee moeten? Bovendien weet ze nu al dat ze nog meer medailles gaat veroveren.

Volgens haar eigen site had ze begin 2014 al 26 wereldrecords op verschillende atletiekonderdelen gebroken.
Waarom ze aan wedstrijdsport deed? ‘Ik dacht bij mezelf dat dit iets is dat ik kan en waarin ik plezier heb. Ik houd echt van competities. Dus dat is wat ik nu doe. Ik denk dat ik er niet mee ga stoppen. Ik zie geen enkele redden om ermee te stoppen. Het is goed voor mij en het is goed voor mijn gezondheid. En wat voor mij echt belangrijk is dat ik deze ervaring van mij en mijn leven met andere mensen wil delen.’

Aanvullende manieren om gezond en sterk te blijven

Olga Kotelko deed naast haar dagelijkse trainingen ook aan diep ademhalen en reflexologie. Bijna elke avond, als ze in bed lag, masseerde ze voor het slapen gaan wel anderhalf uur lang systematisch haar hele lichaam van tenen tot haar kruin. Dit masseren van haar huid en spieren deed ze al meer dan tien jaar.

Ze streefde naar acht uur nachtrust per dag. Als ze ’s nachts weleens wakker werd, ging ze stretchen en wat mediteren.

En ze hield haar geest onder meer scherp met Sudoku en andere puzzels.

In beweging blijven maar dan op een lager pitje?

Ter voorkoming van blessures wordt in het algemeen aan oudere sportlui aangeraden om vooral te blijven trainen, maar dan op een minder intensieve manier dan in hun jonge jaren.

Het gaat om het vinden van de juiste balans. In een interview met Bruce Grierson zei Olga Kotelko: ‘Als je te weinig traint, haal je misschien de finish niet. Maar als je jezelf overtraint, kom je misschien niet aan de start.’

Hoe oud voelde Olga Kotelko zich?

Bruce Grierson vroeg in 2010 in een interview voor de New York Times hoe oud ze zich voelde.
Haar antwoordde luidde toen: ‘Nou, ik heb nog steeds dezelfde energie als toen ik vijftig jaar was. Of eigenlijk meer. Maar waar die vandaan komt? Eerlijk gezegd, ik heb er geen idee van. Dat blijft ook voor mijzelf een mysterie.’

24 juni 2014

Helaas is Olga Kotelko op 24 juni 2014 op 95-jarige leeftijd na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersenbloeding overleden.

Dossier senioren

Dit artikel maakt deel uit van het dossier senioren. Tot dit dossier behoort een groot aantal  artikelen, waaronder artikelen over het vergroten van je kans op een lang en gezond leven of het op latere leeftijd leren bespelen van een muziekinstrument.

Bronnen

  • What makes Olga run? the Mystery of the Ninety Something Track Star and What She Can Teach Us about Living Longer, Happier Lives;  Bruce Grierson; Henry Holt & Company;  januari 2014
  • Olga Kotelko; Wikipedia; http://en.wikipedia.org/wiki/Olga_Kotelko; voor het laatst geraadpleegd op 13 februari 2014
  • Seeking the Keys to Longevity in ‘What Makes Olga Run?’; Christie Aschwanden; New York Times; 10 februari 2014; http://well.blogs.nytimes.com/2014/02/10/seeking-the-keys-to-longevity-in-what-makes-olga-run/?_
  • The Incredible Flying Nonagenarian; Bruce Grierson, 25 november 2010; http://www.nytimes.com/2010/11/28/magazine/28athletes-t.html
  • ‘What Makes Olga Run?’ reveals what 94-year-old can teach about aging well; Lauren La Rose, The Canadian Press, 20 januari 2014; http://www.canada.com/health/What+Makes+Olga+reveals+what+94yearold+teach+about+aging+well/9408193/story.html
  • What makes Olga run? Lessons from a 94-year-old track star; A. Pawlowski; 20 januari 2014; http://www.today.com/health/what-makes-olga-run-lessons-94-year-old-track-star-2D11947816
  • In conversation: what makes Olga run?; Athena McKenzie, 17 januari 2014;http://www.everythingzoomer.com/olga-kotelko/#.UtrZUrTTmWg
  • Olga Kotelko; www.olgakotelko.com
  • Olga Kotelko, Track & Field Notable, Dies at 95 Amid Book Fame; editor; http://timesofsandiego.com/sports/2014/06/25/olga-kotelko-track-field-superstar-dies-at-95-amid-book-fame/
Categorieën
Leven Lichaamsbeweging Senioren Wellness

Oud, maar gezond, fit en sportief: Olga Kotelko

Tot op zeer hoge leeftijd aan sport doen. En liefst aan wedstrijdsport. En wereldrecords voor de eigen leeftijdscategorie breken. Dat is geen droom, maar de werkelijkheid voor Olga Kotelko. Op 2 maart 2014 wordt ze 95 jaar. Pas toen ze 77 jaar werd, begon ze met atletiek. Inmiddels heeft ze al 26 wereldrecords voor haar leeftijdscategorie op haar naam staan op het gebied van atletiek onder meer voor hoogspringen, mokerwerpen en de 200 meter afstandsprint.

Olga Kotelko voelt zich veel jonger dan haar biologische leeftijd
Halverwege de negentig. maar gezond en fit genoeg voor wedstrijdatletiek

Wat maakt Olga Kotelko ondanks haar zeer hoge leeftijd toch zo gezond en sterk?

De schrijver Bruce Grierson wilde graag weten waarom Olga Kotelko ondanks haar gevorderde leeftijd zo gezond en sterk was. Dit om zo mogelijk een voorbeeld aan haar te kunnen nemen en ook tot op hoge leeftijd energiek en fit te blijven. Hij zocht contact met haar om te achterhalen wat het geheim is van haar jeugdige verschijning.

Grierson en Kotelko besloten tot samenwerking in de hoop met behulp van de wetenschap te achterhalen hoe het komt dat Kotelko zo verrassend jong in doen en laten is. Een en ander heeft ertoe geleid tot de publicatie van What makes Olga run?

Centraal in dat boek staat de vraag welke lessen we van Olga Kotelko kunnen leren over het op een goede manier ouder worden. Daarbij komen op een toegankelijke manier onder meer de nieuwste inzichten van de gerontologie, inspanningsfysiologie en genetica aan de orde. Dit boek is in januari 2014 gepubliceerd en is hard op weg een bestseller te worden. Het is onder meer verkrijgbaar bij bol.com

Wat eet Olga Kotelko?

In het algemeen eet Olga Kotelko alles met mate en dat in vier tot vijf dagelijkse porties. Maar op sommige punten drijft haar dieet de spot met wat als gezonde voeding wordt beschouwd. Zo eet ze royale porties van onder meer rood vlees en van zetmeelrijke tapiocapudding. Ook pasta en rode wijn en af en toe een glaasje scotch staan op haar menu.

Daarnaast houdt ze van bijvoorbeeld zuurkool, zure haring, cottage cheese, noten en van karnemelk. Zouden de probiotica in de zuurkool en de karnemelk zo heilzaam zijn voor haar immuunsysteem? Zou de zink in het vlees en de noten helpen om haar geest scherp te houden?

Ze heeft een hekel aan fast food en ander bewerkt voedsel.

Waar blijven de zo gezond geachte groene groenten? Zo vraagt interviewer Christie Aschwanden zich af in haar artikel in de New York Times van 10 februari 2014. Overigens, haar sportieve Australische oudere vriendin van Olga Kotelko, Ruth Frith (geboren op 23 augustus 1909!) wenst in het geheel geen groente te eten…

Op de eigen site van Olga Kotelko staat dat haar moeder haar kinderen leerde hoe ze groenten konden verbouwen en dat Olga nog altijd een moestuintje in haar achtertuin bijhoudt. Wat zou ze daar verbouwen? Misschien staat dat in het in het voorjaar van 2014 te verschijnen nieuwe boek Olga: The OK Way to a Healthy, Happy Life dat ze in samenwerking met Roxanne Davies schreef?

Hoe belangrijk is bewegen voor Olga Kotelko?

Mevrouw Kotelko leidt geen ‘gewoon’ actief leven, ze is wedstrijdatlete. Eigenlijk is ze altijd op een of andere manier in actief in beweging.
Dat lijkt haar hart en spieren sterk te houden en waarschijnlijk is het ook gunstig om haar brein gezond te houden. Lichaamsbeweging zou volgens recente wetenschappelijke inzichten bovendien goed zijn voor de werking van het geheugen. Meer over haar leven en sportprestaties vind je in het artikel over sporten.

Hoe zit het met het genenpakketje van Olga Kotelko?

In elk geval is mevrouw Kotelko géén genetisch wonder. Ze mist in ten minste één gen dat met een lange levensverwachting in verband wordt gebracht. En haar telomeren (de uiteinden van de chromosomen die in de loop van je leven steeds korter worden) zijn van een gemiddelde lengte.

Haar kracht en uithoudingsvermogen lijkt ze vooral aan andere factoren te danken te hebben. Een belangrijke daarvan lijkt geregelde en intensieve lichaamsbeweging.

Hoe zit het met het temperament van Olga Kotelko?

Olga Kotelko heeft een aantal opmerkelijke en krachtige overtuigingen die mogelijk bijdragen aan haar lichamelijke en geestelijke gezondheid en verbluffende sportieve prestaties op zeer hoge leeftijd.

In een interview voor today.com vertelt ze begin 2014 aan de journaliste A. Pawlowski:’Ik heb ervoor gekozen geen oude vrouw te zijn, maar een atlete die jong van hart is.’

Olga Kotelko gelooft dat het essentieel een positieve en optimistische kijk op het leven houden. Een van haar motto’s luidt: ‘Begroet elke nieuwe dag met een glimlach.’

Ook is zij groot voorstander van het leiden van een uitgebreid sociaal leven. Ze gelooft in goede relaties met je familie en in een grote vriendenkring van mensen van alle leeftijden.

Olga Kotelko besteedt haar tijd graag zo zinvol mogelijk. Ze haat tijdverspilling. Daarom traint ze zo mogelijk meerdere lichaamsdelen tegelijkertijd in plaats van achter elkaar.

Ze is overtuigd van het belang van lichaamsbeweging. Als tips heeft deze gepensioneerde lerares onder meer: ‘Zeg tegen jezelf: ‘Als Olga het kan, dan kan ik het ook. Gebruik geen smoesjes zoals ‘het regent te hard’ of ‘ik ben te oud’. Lach om jezelf. Kies haalbare doelen die je een goed gevoel geven. Ga ervoor. Begin nu!’

Maar ze vindt ook: ‘Als je ergens niet van houdt, doe het dan niet.’ En ze gaat stress het liefst uit de weg.

Plannen voor de toekomst heeft ze volop. Ze kijkt ernaar uit dat ze op 2 maart 2014 de leeftijd van 95 jaar oud bereikt: dan komt ze in een nieuwe leeftijdsgroep waarin ze hoopt nog meer nieuwe wereldrecords te kunnen vestigen!

Haar motto op haar eigen site luidt, met een vette knipoog naar haar initialen: ‘Giving up is never O.K.’.

24 juni 2014

Helaas is Olga Kotelko op 95-jarige leeftijd na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersenbloeding overleden.

 

Dossier leven

Dit artikel maakt deel uit van het dossier leven. Andere artikelen in dit uitgebreide dossier hebben onder meer betrekking op verrassende : sportieve prestaties op hoge leeftijd of over manieren om de kans op een lang leven in goede gezondheid te vergroten.

Bronnen

  • What makes Olga run?: the Mystery of the Ninety Something Track Star and What She Can Teach Us about Living Longer, Happier Lives;  Bruce Grierson; Henry Holt & Company;  januari 2014
  • Olga Kotelko; Wikipedia; http://en.wikipedia.org/wiki/Olga_Kotelko; voor het laatst geraadpleegd op 13 februari 2014
  • Seeking the Keys to Longevity in ‘What Makes Olga Run?’; Christie Aschwanden; New York Times; 10 februari 2014; http://well.blogs.nytimes.com/2014/02/10/seeking-the-keys-to-longevity-in-what-makes-olga-run/?_
  • The Incredible Flying Nonagenarian; Bruce Grierson, 25 november 2010; http://www.nytimes.com/2010/11/28/magazine/28athletes-t.html
  • ‘What Makes Olga Run?’ reveals what 94-year-old can teach about aging well; Lauren La Rose, The Canadian Press, 20 januari 2014; http://www.canada.com/health/What+Makes+Olga+reveals+what+94yearold+teach+about+aging+well/9408193/story.html
  • What makes Olga run? Lessons from a 94-year-old track star; A. Pawlowski; 20 januari 2014; http://www.today.com/health/what-makes-olga-run-lessons-94-year-old-track-star-2D11947816
  • In conversation: what makes Olga run?; Athena McKenzie, 17 januari 2014;http://www.everythingzoomer.com/olga-kotelko/#.UtrZUrTTmWg
  • Olga Kotelko; www.olgakotelko.com
  • Olga Kotelko, Track & Field Notable, Dies at 95 Amid Book Fame; editor; http://timesofsandiego.com/sports/2014/06/25/olga-kotelko-track-field-superstar-dies-at-95-amid-book-fame/