Categorieën
Hart en vaten

Helpt aspirine tegen een hartinfarct?

Op grond van medische inzichten zou het innemen van een enkel aspirientje (formeel: acetylsalicylzuurtablet) bij een dreigend hartinfarct  (een deel van de) schade aan het hart kunnen beperken. Waarop berust die heilzame werking van een aspirinetabletje?

Kan het innemen een tablet van 500 mg al effectief zijn? Maakt het verschil of je het pilletje in zijn geheel inslikt of dat je eerst uitgebreid op het tabletje kauwt? Natuurlijk bel je altijd eerst het alarmnummer 112  voordat je bij symptomen van een mogelijk hartinfarct een aspirine neemt.

Hoe herken je een naderend hartinfarct?
Tekening van hart en bloedvaten in kaart gebracht.
Het menselijk cardiovasculair systeem in kaart gebracht

De klassieke signalen van een hartinfarct zijn pijn op de borst en uitstralende pijn naar hals en armen en soms ook naar de rug of maagstreek. De pijn houdt meer dan vijf minuten lang aan. Ook is er vaak sprake van transpiratie (‘koud zweet’), een gevoel van misselijkheid, onrust of angst. Andere niet altijd herkende signalen zijn bijvoorbeeld ademnood, ongewoon moe zijn of last hebben van indigestie of duizelingen. Veel mensen die een hartaanval krijgen, hebben echter slechts van enkele van deze symptomen last.

Bel 112

Als je bovengenoemde verschijnselen hebt, kun je het beste direct 112 bellen. Afwachten of de pijn of de ongemakken minder worden, is echt onverstandig. Hoe sneller je hulp krijgt, des te beter zijn je kansen op volledig herstel.

Kauw een aspirientje

Direct nadat je 112 hebt gebeld, kauw je op een gewoon aspirientje. Dit is het advies van Noel Bairey Merz, directeur van het Barbra Streisand Women’s Heart Center van het Cedars-Sinai Heart Institute in Los Angeles in de Verenigde Staten. In Nederland zou dat een tablet van 500 mg zijn. Om deze tip te begrijpen, moet je eerst weten wat er bij een hartinfarct aan de hand is.

Wat gebeurt er bij een hartinfarct?

Als je last hebt van slechte bloedvaten, schiet er weleens een bloedstolsel los. Dit stolsel kan ergens in een kransslagader blijven steken en daar de zuurstoftoevoer naar het hart al dan niet gedeeltelijk afsluiten. Als een deel van het hart al te weinig zuurstof krijgt, kan dat deel van de hartspier niet meer pompen. Na verloop van tijd sterft dat deel af en op die plek ontstaat littekenweefsel.

Aspirine gaat bloedstolling tegen

Een van de eigenschappen van aspirine is dat het voorkomt dat bloedplaatjes samenklonteren. Aspirine vermindert dus het stelpend vermogen van bloed bij een bloedvatbeschadiging. Daarmee verkleint aspirine de kans op de vorming van bloedstolsels die kunnen losraken en elders in het lichaam belangrijke aderen afsluiten.

Bijwerkingen van aspirine

Aspirine is een pijnstiller die de koorts remt en ontstekingen tegengaat. Daarnaast wordt aspirine steeds vaker gebruikt om herhaling van hartinfarcten en beroertes te voorkomen. Het zou zelfs een ondersteunende rol kunnen spelen bij een behandeling tegen sommige vormen van kanker.

Aspirine mag dan veel positieve effecten hebben, toch is het slikken van aspirine niet zonder gevaar. Zo kan een aspirientje maagklachten (en zelfs maagbloedingen), oorsuizingen en doofheid tot gevolg hebben. Slik dus nooit ‘zomaar’ aspirine.

Aspirine: direct inslikken of eerst 30 seconden lang kauwen?

Uit een onderzoek dat in 2004 is gepubliceerd in het American Journal of Cardiology blijkt dat het kauwen op een gewoon aspirientje zeer snel helpt bij het tegengaan van bloedstolling.

In een laboratoriumsituatie in de Verenigde Staten kregen 12 proefpersonen op hun lege maag een aspirine van 325 mg (In Nederland is aspirine in tabletten van 100 mg en van 500 mg verkrijgbaar). Uit dat onderzoek bleek dat bij degenen die 30 seconden lang op een tabletje kauwden alvorens het met wat water door te slikken, de stollingsactiviteit binnen 5 minuten met 50% afnam. Als de aspirine in zijn geheel met wat water werd ingeslikt, duurde het 12 minuten om hetzelfde effect te bereiken. De conclusie uit dat onderzoek luidde dat het kauwen op een aspirinetabletje de beste manier is om de opname van aspirine in het bloed te versnellen en de tijd te verkorten die nodig is om een antistollingseffect op te roepen.

Uit ander onderzoek is gebleken dat zelfs het innemen van een kwart tabletje aspirine van 500mg acetylsalicylzuurtablet van 500mg al een positief effect heeft op het tegengaan van stolsels.

Conclusie: bij symptomen van hartinfarct altijd 112 bellen en een aspirine innemen

De Amerikaanse arts Noel Bairey Merz adviseert mensen die vermoeden dat ze misschien aan een hartaanval lijden, om direct een arts te waarschuwen en een aspirinetablet in te nemen.

Het is dus van belang om niet af te wachten of de symptomen afnemen, maar om onmiddellijk 112 te bellen en daarna 30 seconden lang op een aspirientje te kauwen en dat vervolgens met wat water door te slikken terwijl je op de ambulance wacht.

Dossier hart en vaten

Dit artikel maakt deel uit van het dossier hart en vaten.

Bronnen

  • Really? During a Heart Attack, Dial 911 and Chew an Aspirin; Anahad O’Connor; New York Times; 27 augustus 2012; http://well.blogs.nytimes.com/2012/08/27/really-during-a-heart-attack-dial-911-and-chew-an-aspirin/?partner=rss&emc=rss
  • Hartinfarct; hartstichting; http://www.hartstichting.nl/hart_en_vaten/hartziekten/hartinfarct/
  • Herkennen hartinfarct; Hartstichting; http://www.hartstichting.nl/hart_en_vaten/hartziekten/hartinfarct/signalen/
  • Aspirin absorption rates and platelet inhibition times with 325-mg buffered aspirin tablets (chewed or swallowed intact) and with buffered aspirin solution; Mark Feldman, Byron Cryer; American Journal of Cardiology; Volume 84, Issue 4 , blz. 404-409, 15 augustus 1999; gepubliceerd op 16 augustus 2004; http://www.ajconline.org/article/S0002-9149%2899%2900324-0/abstract
  • Acetylsalicylzuur; Wikipedia; http://nl.wikipedia.org/wiki/Acetylsalicylzuur
Categorieën
Hart en vaten

Stamcellen: nieuwe hoop voor hartpatiënten?

Kunnen bij patiënten die een hartinfarct hebben doorgemaakt,  injecties met eigen stamcellen de hoeveelheid littekenweefsel verminderen en daarmee de pompfunctie van het hart verbeteren? De resultaten van nieuw onderzoek in deze richting zijn hoopgevend. Zo loopt er een zogenaamd BAMI-onderzoek naar de mogelijk positieve resultaten van toediening van eigen beenmergcellen na een acuut hartinfarct. Er is echter nog een lange weg te gaan.

Hartaanval en littekenweefsel

Een hartinfarct ontstaat als het hart veel te weinig zuurstof krijgt, bijvoorbeeld doordat een bloedprop de toevoer van zuurstofrijk bloed naar het hart verhindert. Na een hartaanval ontstaat er littekenweefsel op de plaats van het infarct. Op die plaats kan het hart minder goed pompen omdat de hartspier daar is beschadigd. Op de plaats van het afgestorven gedeelte van de hartspier ontstaat dan littekenweefsel. Dat littekenweefsel maakt het rondpompen van het bloed door het hart extra moeilijk.

Voor hartpatiënten is het dus van groot belang als de hoeveelheid littekenweefsel beperkt blijft of kan worden verminderd. En dat het afgestorven spierweefsel zo mogelijk wordt vervangen door nieuw en gezond hartspierweefsel. Dat zou de pompkracht van het hart ten goede komen.

Het begin van nieuwe hoop voor hartpatiënten

Tekening van hart en bloedvaten in kaart gebracht.
Het menselijk cardiovasculair systeem in kaart gebracht

In het gerenommeerde medische vakblad The Lancet van 14 februari 2012 wordt verslag gedaan van een klein onderzoek naar de veiligheid van het gebruik van de eigen stamcellen van hartpatiënten om littekenvorming tegen te gaan.

De medische wetenschap is al langer op zoek naar manieren om het littekenweefsel te vervangen door pompend spierweefsel. Een van de veelbelovende ideeën is om hiervoor de eigen stamcellen van de hartpatiënt te gebruiken. Het voordeel van stamcellen is dat ze kunnen worden getransformeerd in elk willekeurig type andere gespecialiseerde cel, zoals hartspiercellen.

Deze stamcellen kunnen afkomstig zijn van het hart zelf, maar bijvoorbeeld ook van beenmerg.

Onderzoek van het Cedars-Sinai Heart Institute

In een kleinschalig onderzoek van het Cedars-Sinai Heart Institute is de veiligheid onderzocht van het gebruik van stamcellen van het eigen hart van patiënten die een hartinfarct hebben geahd. Onderzoek naar de veiligheid van een behandeling is het begin van een lange weg om te komen tot een medisch verantwoorde behandeling van de gevolgen van een hartaanval. Het gaat om een zogenaamd ‘fase-1-onderzoek’.

Dit is het tweede onderzoek naar de veiligheid van een behandeling van hartpatiënten met stamcellen. In november 2011 zijn al de resultaten gepubliceerd van een eerder veiligheidsonderzoek bij patiënten met hartfalen die een bypassoperatie ondergingen.

In het onderzoek waarover op 14 februari 2012 in The Lancet is gepubliceerd, zijn 25 patiënten met stamcellen in het hart geïnjecteerd. Daarbij nam het littekenweefsel af van 24% voorafgaande aan de behandeling tot 16% een half jaar later en 12% een heel jaar later. Uit de bevindingen komt naar voren dat dit littekenweefsel vervangen lijkt door gezond hartspierweefsel.

Eduardo Marban, lid van het onderzoeksteam, stelt dat het belangrijkste doel van het onderzoek weliswaar de veiligheid van de behandeling betrof, maar dat ook gezocht is naar bewijs dat de behandeling daadwerkelijk littekenweefsel doet verminderen en het afgestorven weefsel van de hartspier door gezond hartspierweefsel doet vervangen. Dat dit gelukt is, vormt een mijlpaal na een decennium van onderzoeken naar celtherapie voor patiënten die een hartinfarct hebben doorgemaakt.

Er is meer bewijs nodig voor de vaststelling van de veiligheid en de effectiviteit van deze experimentele behandeling, maar tot nu toe zijn de resultaten bijzonder bemoedigend.

BAMI-onderzoek

Met financiële steun van de Europese Commissie gaat in elf landen van Europa een grootschalig onderzoek van start onder 3.000 proefpersonen, waarbij de eigen stamcellen uit het beenmerg van patiënten binnen vijf dagen na een hartaanval in het hart worden geïnjecteerd. Dit wordt het BAMI-onderzoek genoemd. BAMI staat voor ‘Bone Marrow Cells in Acute Myocardial Infarction’ (dat wil zeggen, beenmergcellen bij een acuut hartinfarct).

Dit onderzoek is volgens de hoofdonderzoeker Mathur het eerste onderzoek waarbij zal worden gemeten of stamceltherapie de overlevingskans van hartpatiënten kan verbeteren. Kleinere onderzoeken met volwassen stamcellen zijn al eerder hoopgevend gebleken. Maar nu gaat het erom vast te stellen hoe het na twee jaar zit met de overlevingskans van hartpatiënten na injectie met stamcellen. De hoop is erop gevestigd dat deze stamcelinjecties de sterftekans bij hartaanvallen met 25% kunnen terugbrengen in Europa. Dat zou het leven van miljoenen hartpatiënten kunnen redden.

Dossier hart en vaten

Dit artikel maakt deel uit van het dossier hart en vaten.

Bronnen

  • Intracoronary cardiosphere-derived cells for heart regeneration after myocardial infarction (CADUCEUS): a prospective, randomised phase 1 trial; Raj R Makkar [et al.]; The Lancet, Early Online Publication, 14 februari 2012; http://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS0140-6736%2812%2960195-0/fulltext
  • Stem cells used to ‘heal’ heart attack scars; James Gallagher; http://www.bbc.co.uk/news/health-17012688
  • Largest ever heart stem cell studies get underway; Queen Mary, University of London; 2 december 2011; http://medicalxpress.com/news/2011-12-largest-heart-stem-cell-underway.html